Deze site is een initiatief van VNO-NCW en MKB-Nederland

Brandweer op Schiphol werkt veiliger dankzij zelftesten

De luchthavenbrandweer op Schiphol behoort tot een van de essentiële afdelingen van de luchthaven. Een team van ongeveer 30 tot 40 mensen staat dag en nacht paraat om de veiligheid op en rond Schiphol te waarborgen. Als er te veel medewerkers uitvallen, komt de continuïteit van de luchthaven in gevaar. De brandweer moet immers altijd paraat staan, anders mag er niet gevlogen worden. En dus ontstond het idee om medewerkers van de luchthavenbrandweer frequent te testen, zodat de veiligheid op de werkvloer groter werd en de brandweer adequaat kan blijven optreden.

Eind december 2020 vond een eerste gesprek plaats over een pilot om een laagdrempelige (snel)testmogelijkheid voor werknemers te creëren. Het doel was drieledig: ervaring opdoen met leveranciers van testen, de testbereidheid van het personeel verkennen en toetsen of een veiligere werkplek gecreëerd kon worden. Het opzetten van testen op locatie loopt volgens een intensief proces; testbeleid, draagvlak, medezeggenschap, besluitvorming, communicatie en relatie met Arbodienst vragen de meeste tijd. De operatie was de kleinste uitdaging. Een ervaren projectleider van Fastlane en de vasthoudendheid van het management van Schiphol hebben hier een cruciale rol in gespeeld. Op 1 februari 2021 was de testlocatie operationeel.

Testen in de kleedkamer
Vanaf 1 februari melden brandweercollega’s en medewerkers van de dagdienst van de luchthavenbrandweer zich voor aanvang van een 24-uurs dienst bij de testfaciliteit in of bij hun kazerne. Deze was ingericht in de kleedkamer, doucheruimte en logistieke ruimte in afstemming met de projectleider vanuit Fastlane. Op de testplek hangen duidelijke instructies over hoe te testen. Vervolgens voeren de medewerkers zelf de test uit onder supervisie van een supervisor. Ze lezen zelf de test af. Bij een positieve uitslag van de zelftest vertrekt een medewerker direct via een van tevoren bepaalde route om zich daarna bij een GGD testlocatie te laten testen voor een definitieve bevestiging van de positieve uitslag. Bij een negatieve testuitslag start de medewerker zijn dienst zoals gebruikelijk. De reguliere maatregelen, zoals 1,5 meter afstand houden waar mogelijk en het dragen van mondkapjes, blijven in alle situaties in stand.

Liever een ondiepe neusswab met een zelftest
Voor het frequent testen middels een reguliere sneltest (diepe neusswab) bleek weinig draagvlak te zijn. Het draagvlak was er wel ten aanzien van de veel minder belastende zelftest, via een ondiepe neusswab. Over het algemeen wordt de afname van de test door de medewerkers van de luchthavenbrandweer niet als vervelend ervaren. Een enkeling vindt de neusswap een beetje irritant.

Tijdens het afnemen van de zelftesten bleek dat supervisors moesten blijven wijzen op de testinstructies. Anderzijds, zijn er bij het gebruik van zelftesten nooit zorgen over privacy geweest. De uitslag werd immers afgelezen door de persoon zélf en niet vastgelegd. Bij twijfel was er de mogelijkheid om de supervisor mee te laten kijken. Het draagvlak om mee te werken aan preventief testen schommelt rond de 98%. Dit percentage is mogelijk zo hoog omdat het afnemen van zelftesten minder vervelend is en onderling gesproken werd over de impact die het heeft op een veilige werkomgeving. Uit onderzoek blijkt dat ongeveer 85% van de collega’s verwacht dat de werkplek veiliger wordt door het zelftesten.